Foydalanish shartlari

Ilmiy Jurnal — O‘zbekiston Respublikasida joylashgan ko‘p tarmoqli akademik nashriyot platformasi. Platforma mualliflar, tahririyat, taqrizchilar va o‘quvchilarni birlashtirgan elektron tizim hisoblanadi.

Ushbu shartlar O‘zbekiston Respublikasining «Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar to‘g‘risida»gi qonuni, «Elektron tijorat to‘g‘risida»gi qonun hamda boshqa amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq tuzilgan.

Platformadan foydalanish davomida yuzaga keladigan barcha munosabatlar O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan tartibga solinadi.

Platformada ro‘yxatdan o‘tish bepul. Akkaunt ochish uchun foydalanuvchi haqiqiy ism-sharifi, faol elektron pochta manzili va boshqa zarur ma‘lumotlarni taqdim etishi shart.

• Foydalanuvchi 18 yoshdan kichik bo‘lmasligi yoki qonuniy vakili roziligiga ega bo‘lishi kerak.
• Bir foydalanuvchi faqat bitta shaxsiy akkauntga ega bo‘lishi mumkin. Bir nechta rol (Muallif, Taqrizchi, Muharrir) bitta akkauntga biriktiriladi.
• Akkaunt parolini sir saqlash va kirish ma‘lumotlarining xavfsizligi — foydalanuvchi zimmasidagi mas‘uliyat.
• Boshqa shaxs nomidan ro‘yxatdan o‘tish, soxta ma‘lumotlar kiritish yoki ikkilangan akkaunt yaratish taqiqlanadi.

Muallif platforma orqali yuborgan maqola tahririyat tomonidan dastlabki ko‘rib chiqishdan o‘tkaziladi va peer review (taqrizdan o‘tkazish) jarayoniga yo‘naltiriladi. Maqola yuborilishi avtomatik ravishda uning nashr etilishini anglatmaydi.

• Muallif yuborayotgan maqola — uning original ishi bo‘lishi, ilgari boshqa joyda nashr etilmagan va ayni paytda boshqa jurnalga taqdim etilmagan bo‘lishi shart.
• Plagiat, soxta ma‘lumotlar, uydirma natijalar yoki mualliflik manipulyatsiyasi qat‘iyan taqiqlanadi va maqolaning rad etilishiga sabab bo‘ladi.
• Peer review — default holatda double-blind tartibida o‘tkaziladi. Muallif taqrizchini, taqrizchi esa muallifni bilmaydi.
• Har bir maqolaga 2–3 mustaqil taqrizchi tayinlanadi. Taqriz muddati — odatda 30 kun.
• Tahririyat maqolani qabul qilish, qayta ishlashga yuborish yoki rad etish bo‘yicha yakuniy qaror qabul qilish huquqiga ega.

Taqrizchining shaxsi qat‘iy maxfiy saqlanadi. Platforma double-blind tartibini ta‘minlash uchun yuklangan fayllardan muallif ma‘lumotlarini avtomatik anonimlashtiradi va taqrizchi shaxsini mualliflar oldida oshkor qilmaydi.

• Taqrizchining ismi, joyi va boshqa shaxsiy ma‘lumotlari muallif uchun mavjud emas.
• Tahririyat taqrizchining shaxsini oshkor qilmaslik majburiyatiga rioya qiladi. Istisno holatlar — sud organlari yoki etika qo‘mitasi rasmiy talabi.
• Taqrizchi maqola matni va tegishli ma‘lumotlarni maxfiy saqlashi, uchinchi shaxslarga uzatmasligi shart.

Platformada chop etilgan barcha maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC-BY 4.0) litsenziyasi ostida tarqatiladi. Bu Open Access modelining xalqaro standartidir.

CC-BY 4.0 litsenziyasi quyidagilarga ruxsat beradi:

• Maqolani har qanday vositada nusxalash va tarqatish
• Mualliflik atributini ko‘rsatgan holda qayta ishlash va moslashtirish
• Tijoriy maqsadlarda ham foydalanish (manba va muallif ko‘rsatilsa)

Mualliflik huquqi muallifda saqlanadi. Platforma esa maqolani nashr etish, saqlash, indekslash va Open Access tarzda tarqatish bo‘yicha noeksklyuziv huquqqa ega bo‘ladi.

Platforma APC modelida ishlaydi. Maqola yuborish bepul; to‘lov faqat maqola qabul qilingandan keyin talab qilinadi va nashr etish xarajatlarini qoplaydi.

• APC stavkasi jurnal va maqola turiga qarab belgilanadi va har bir jurnalning sahifasida e‘lon qilinadi.
• To‘lov O‘zbekiston Respublikasi to‘lov tizimlari — Click yoki Payme orqali amalga oshiriladi.
• To‘lov muvaffaqiyatli amalga oshirilgandan so‘ng maqola ishlab chiqarish (production) bosqichiga o‘tadi va belgilangan muddatda chop etiladi.
• To‘lov amalga oshirilmagan holatda maqola nashr etilmaydi va sukut bo‘yicha yopiladi.
• Talabga binoan tahririyat ayrim hollarda APC chegirmasi yoki to‘liq ozod qilish imkoniyatini taqdim etishi mumkin.

Platformadan foydalanishda quyidagi harakatlar qat‘iyan taqiqlanadi va akkauntning bloklanishiga, maqola rad etilishiga yoki qonuniy javobgarlikka sabab bo‘ladi:

• Plagiat va boshqa shaxslarning intellektual mulkini o‘zlashtirish
• Soxta ma‘lumotlar, uydirma natijalar yoki manipulyatsiya qilingan rasm/grafiklarni taqdim etish
• Mualliflik atributini noto‘g‘ri ko‘rsatish (haqiqiy mualliflarni o‘tkazib yuborish yoki haqsiz qo‘shish — ghost va guest authorship)
• Bir vaqtning o‘zida bir nechta jurnalga bitta maqolani yuborish
• Platformaning texnik tizimini buzishga urinish, avtomatlashtirilgan bot, DDoS yoki zararli kod yuklash
• Taqrizchining shaxsini aniqlashga urinish yoki peer review jarayoniga ta‘sir o‘tkazish
• Tahririyat yoki boshqa foydalanuvchilarga nisbatan haqorat va tahdid
• O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga zid bo‘lgan har qanday boshqa xatti-harakat

Tahririyat COPE (Committee on Publication Ethics) etika qoidalariga muvofiq nashr etilgan maqolani qaytarib olish (retract) huquqiga ega. Maqolani qaytarib olish quyidagi hollarda amalga oshiriladi:

• Plagiat yoki mualliflik huquqi buzilishi aniqlangan bo‘lsa
• Tadqiqot natijalari soxta yoki uydirma ekanligi tasdiqlangan bo‘lsa
• Tadqiqotda jiddiy metodologik xatolar topilgan bo‘lsa
• Etika qoidalari (informed consent, animal welfare va h.k.) buzilgan bo‘lsa
• Maqola ilgari boshqa joyda nashr etilganligi aniqlangan bo‘lsa

Qaytarib olingan maqola yuzasidan platformada Retraction Notice e‘lon qilinadi. Maqolaning PDF varianti saqlanadi, ammo unga «RETRACTED» belgisi qo‘yiladi.

Mualliflar o‘z xohishi bilan maqolani qaytarib olish bo‘yicha rasmiy yozma so‘rov yuborishi mumkin. Bunday holatda ham yuqoridagi tartib qo‘llaniladi.

Platforma ishonchli va uzluksiz xizmat ko‘rsatishga harakat qiladi, biroq texnik ishlar, profilaktika yoki forc-major holatlar tufayli xizmatda vaqtinchalik uzilishlar bo‘lishi mumkin.

Platforma maqola mazmuni, tadqiqot natijalari va mualliflar tomonidan taqdim etilgan ma‘lumotlarning to‘g‘riligi uchun javobgar emas. Bu mas‘uliyat to‘liq mualliflar zimmasida.

Foydalanuvchi platformadan foydalanishi natijasida uchinchi shaxslarga yetkazilishi mumkin bo‘lgan zarar uchun shaxsiy javobgardir.

Platforma ushbu shartlarga kerakli hollarda o‘zgartirish kiritish huquqini saqlab qoladi. Muhim o‘zgarishlar haqida ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilarga elektron pochta orqali yoki platforma interfeysida xabar beriladi.

Yangi shartlar e‘lon qilingandan keyin platformadan foydalanishni davom ettirish — yangi shartlarga rozilik deb qaraladi.

Savollar bo‘yicha: info@ilmiyjurnal.uz